Bizi takip edin
Bizi takip edin

Asıl sorun geleceğin hegemonya savaşları

16.4.2018 12:34:43
<p><span class="large">Tam Suriye i&ccedil; savaşı biterken, &ldquo;<em>kimyasal silahlar kullanıldı</em>&rdquo; iddiası ortaya atıldı, ortalık karıştı. ABD, İngiltere, Fransa, &ldquo;<strong>Esad</strong><em>&rsquo;ın işidir, cezasız kalmayacak</em>&rdquo; dediler.&nbsp;</span><br /><span class="large">İngiltere denizaltılarını Doğu Akdeniz&rsquo;e getirdi;&nbsp;<strong>Trump;&nbsp;</strong>f&uuml;zeler geliyor gibi tweet&rsquo;ler attı, Fransa, ABD ile eşg&uuml;d&uuml;m i&ccedil;ine en uygun anda vuracağız dedi. Suudiler de &ldquo;<em>biz de, biz de</em>&rdquo; dedi. Rusya, Esad rejimi, u&ccedil;aklarını, f&uuml;ze rampalarını yeniden konuşlandırdı. İsrail, İran&rsquo;ın Suriye&rsquo;deki, varlığına son vermek i&ccedil;in fırsat bekliyordu. Bu garip koalisyon cumartesi sabahı 100 kadar f&uuml;zeyle, &ouml;nceden Rusya&rsquo;ya bildirilmiş Suriye hedeflerini vurdu. Reuters&rsquo;in Rus ve Suriye kaynaklarından aktardığına g&ouml;re en az 13 f&uuml;ze havada vuruldu. ABD savunma bakanı&nbsp;<strong>Mattis</strong>&rsquo;in &ldquo;<em>bir kereye mahsus</em>&rdquo; olarak nitelediği saldırı, İran ve Rus hedeflerinden de uzak durmuştu.&nbsp;</span><br /><span class="large">Ortada kimyasal silahların kullanıldığını kanıtlayacak, doğrulanabilir veriler yok. Yalnızca iddialar var. &ldquo;<strong><em>Esad rejimi, tam savaşı kazanırken, t&uuml;m Batı blokunu birleştirecek, Ortadoğu&rsquo;daki vasallarını karşısına alacak bir aptallığı neden yaptı</em></strong>?&rdquo;&nbsp;<strong><em>&ldquo;Putin, Batı blokunu &uuml;st&uuml;ne &ccedil;ekecek bu aptallığa nasıl izin verdi, hem de İngiltere&rsquo;de zehirlenme olayının ardından (yine kanıt olmadan) su&ccedil;landığı, y&uuml;zden fazla Rus diplomatının ABD, AB &uuml;lkelerinden kovulduğu bir d&ouml;nemde</em></strong>&rdquo; sorularının cevabı yok. Ortadaki tek a&ccedil;ıklama,&nbsp;<strong>Bush&nbsp;</strong>d&ouml;neminin &ldquo;<em>evil doers</em>&rdquo; kavramını anımsatıyor:&nbsp;<strong><em>&ldquo;Putin ve Esad k&ouml;t&uuml;, yapabildikleri i&ccedil;in yaparlar!&rdquo;&nbsp;</em></strong></span><br /><span class="large">Benim bunlara aklım yatmıyor.&nbsp;<strong>Trump&nbsp;</strong>(Soruşturmalar),&nbsp;<strong>May&nbsp;</strong>(Brexit) ve&nbsp;<strong>Macron&nbsp;</strong>(grevler) &uuml;lkelerinde ciddi siyasi sorunlarla boğuşuyorlar,&nbsp;<strong><em>&ldquo;dikkat dağıtmak i&ccedil;in yaptılar&rdquo;&nbsp;</em></strong>a&ccedil;ıklaması anlamlı ama yeterli gelmiyor. N&uuml;kleer silahlara sahip iki &ldquo;<em>s&uuml;per devleti</em>&rdquo; savaşın eşiğine getirebilecek, İsrail ile İran&rsquo;ı doğrudan savaştırabilecek bir&nbsp;<strong>&ldquo;&ccedil;ılgınlığın&rdquo; arkasındaki mantığı&nbsp;</strong>ararken, g&ouml;z&uuml;m başka yere doğru gidiyor.</span></p> <p><span class="large"><strong>Hegemonya savaşları</strong>&nbsp;</span><br /><span class="large">ABD liderliğindeki Batı kapitalizmi bir &ldquo;<em>uzun ekonomik durgunluk</em>&rdquo; i&ccedil;inde. ABD&rsquo;de, teknolojik gelişmelere karşın bir t&uuml;rl&uuml; a&ccedil;ıklanamayan kronik bir &ldquo;<em>d&uuml;ş&uuml;k verimlilik sorunu</em>&rdquo; var. Batı kapitalizmi, kronik talep yetersizliği ve bor&ccedil; y&uuml;k&uuml; sorununu aşamıyor; halkları huzursuz.&nbsp;</span><br /><span class="large">ABD liderliğinin, d&uuml;nyada sorun &ccedil;&ouml;z&uuml;c&uuml;, d&uuml;zen dayatıcı etkileri 35 yıldır s&uuml;rekli geriliyor; ekonomik modelini &ccedil;alıştırmak i&ccedil;in kurduğu&nbsp;<strong>IMF, D&uuml;nya Bankası, D&uuml;nya Ticaret &Ouml;rg&uuml;t&uuml;</strong>, hatta&nbsp;<strong>BM G&uuml;venlik Konseyi&nbsp;</strong>gibi kurumlar verimliliklerini kaybettiler. &ldquo;<em>Batı</em>&rdquo;, Afganistan, Irak, Libya&rsquo;da başlattığı savaşları kazanarak d&uuml;zen kuramadı. Kısacası ABD hegemonyasının gerilediği, yeni g&uuml;&ccedil;lerin &ldquo;<em>kurallara</em>&rdquo; uymak istemediği g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor.&nbsp;</span><br /><span class="large">Bu &ldquo;<em>revizyonist</em>&rdquo; g&uuml;&ccedil;lerden Rusya, aslında bir y&uuml;kselme değil, restorasyon &ccedil;abası i&ccedil;inde. Rusya&rsquo;nın ekonomik derinliği, mali, teknolojik kaynakları, n&uuml;fusu, bir k&uuml;resel hegemonya adaylığına uygun değil.&nbsp;</span><br /><span class="large">Buna karşılık &Ccedil;in, ekonomik, teknolojik ve askeri olarak hızla y&uuml;kseliyor. &Ccedil;in ekonomisinin b&uuml;y&uuml;me hızı, ABD&rsquo;ninkinin neredeyse iki katı. &Ccedil;in ekonomisi satın alma g&uuml;c&uuml; paritesi (PPP) hesabıyla ABD ekonomisinin y&uuml;zde 119&rsquo;na ulaştı; emek verimliliği de artmaya devam ediyor. Daha şimdiden d&uuml;nyanın en b&uuml;y&uuml;k 20 ekonomisi i&ccedil;in &Ccedil;in, ABD&rsquo;den daha b&uuml;y&uuml;k bir &ccedil;ekim merkezi. &Ccedil;in&rsquo;e yaptıkları ihracat, ABD&rsquo;ye yaptıklarını ge&ccedil;ti. Teknolojik gelişmelerde de &Ccedil;in, ABD&rsquo;yi yakalamaya başladı, kimi alanlarda ge&ccedil;iyor (<em>Financial Times</em>);&nbsp;<strong>&ldquo;Tek yol Tek kuşak&rdquo;&nbsp;</strong>projesi&nbsp;<strong>mek&acirc;n d&uuml;zenleme&nbsp;</strong>kapasitesine işaret ediyor. &Ccedil;in,&nbsp;<strong><em>&ldquo;&Ccedil;ıkarlarını ve k&uuml;reselleşmenin geleceğini korumak i&ccedil;in savaşmaya hazır olduğunu&rdquo;&nbsp;</em></strong>(<em>Halkın G&uuml;nl&uuml;ğ&uuml;</em>, 08/04/2018) her fırsatta a&ccedil;ıklıyor.&nbsp;</span><br /><span class="large">Ger&ccedil;ek&nbsp;<strong>k&uuml;resel hegemonya&nbsp;</strong>adayı &Ccedil;in. Gelecekte, bir hegemonya savaşı olasılığı y&uuml;ksek. ABD ve İngiltere, gelecekte, &Ccedil;in&rsquo;e karşı durabilecek, belki caydırıcı olabilecek, bir&nbsp;<strong>bloku şimdiden inşa etmek i&ccedil;in, &ldquo;uluslararası topluluk&rdquo;&nbsp;</strong>kavramına dayanarak,&nbsp;<strong>Rusya karşıtlığını&nbsp;</strong>bir&nbsp;<strong>kataliz&ouml;r&nbsp;</strong>olarak kullanmaya &ccedil;alışıyorlar. Suriye&rsquo;de izlediğimiz &ldquo;<em>&ccedil;ılgınlığın</em>&rdquo; arkasındaki mantık da bence bu...</span></p> <p><span class="large">Ergin Yıldızoğlu - Cumhuriyet</span></p>