Bizi takip edin
Bizi takip edin
Kültür Sanat

Şefik Hüsnü'nün kaleminden 'Türkiye Devrimi ve Sosyalizm'



11.1.2018 16:27:10
Şefik Hüsnü'nün 1921 ile 1925 yılları arasında Aydınlık dergisinde kaleme aldığı makaleler , Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm adıyla Yordam Kitap tarafından yayınlandı.

Türkiye'nin ilk sosyalist önderlerinden Şefik Hüsnü'nün 1921 ile 1925 yılları arasında Aydınlık dergisinde kaleme aldığı makaleler Gökhan Atılgan'ın editörlüğünde derlendi.

Yordam Kitap'tan çıkan Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm Türkiye’deki komünist hareketin kurucularından Şefik Hüsnü’nün gözünden Türkiye’de Marksist düşüncenin tarihine ışık tutuyor.

"Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm’de yer alan ilk yazının tarihi 1 Haziran 1921, son yazının tarihi ise Şubat 1925’tir. İlk yazı yayımlandığında İstanbul işgal altındadır. Son yazı yayımlandığında ise Takrir-i Sükûn Kanunu çıkmak üzeredir. Bu zaman aralığı Türkiye tarihinin en kritik evrelerinden birine işaret 
eder. Kitap, Türkiye’de sosyalist düşüncenin kurucularından birisinin Türkiye’nin şekillenişine ilişkin görüşlerini, eleştirilerini, önerilerini, öngörülerini ve gözlemlerini yansıtması bakımından son derece önemli, değerli ve ilginçtir. Kitaptaki yazılarda yer alan gözlem, saptama ve çözümlemeler Türkiye devrimini toplumsal sınıfların mücadelesi ekseninde, Türkiye’yi içinde şekillendiği tarihsel dönemin ve bölgenin özellikleri içinde ve bunu da dünya kapitalizminin genel bağlamının geleceğe yönelik eğilimleri yönünde kavrar. Yazılara yansıyan gözlemlerde dünyadan Türkiye’yi ve Türkiye’den dünyayı görebilmenin bakışımlı acıları, Türkiye toplumunu her yöresinden ve kesiminden insanları aracılığıyla tanımanın sıra dışı zenginliği ve düşünceye sürekli derinlik kazandıran ender bir aklın açılımları hissedilir. " (Kitabın sunuşundan) 

Ahmet Say ise kitap ile igili  Evrensel'de şunları yazdı: 

Yordam Kitap yine değerli ve önemli bir belgesel yayımladı: “Türkiye’de Sosyalist Düşüncenin Klasikleri” dizisinin ikinci kitabı olan Dr. Şefik Hüsnü’nün (1890-1959) Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm başlığı altındaki belgesel özelliğindeki 380 sayfalık yazılar toplamı… Bu kitap, 1920’li yılların başında Türkiye Komünist Partisi’ni kurarak hareketin önderliğini öldüğü güne kadar üstlenen Dr. Şefik Hüsnü Deymer’in Aydınlık dergisinde 1921 ile 1925 yılları arasında yayımlanan yazılarından oluşuyor. Hemen belirteyim ki, ben bu kitabı, yurdumuzda sosyalist düşüncenin ilk önderi ve ilk yasal sosyalist örgütün kurucusu olan Şefik Hüsnü’nün o yıllardaki ileri düşünsel düzeyini göstermesi bakımından merakla okudum. 

Kimdir Dr. Şefik Hüsnü? 1912 Yılında Paris’te tıp öğrenimini tamamladıktan sonra Türkiye’ye dönerek Balkan Savaşı sırasında Hilâl-i Ahmer’in (Kızılay’ın) bir hastanesinde “gönüllü hekim” olarak çalışmış, Osmanlı’nın bu savaşta yenilgisinden sonra İstanbul’a gelip Tıp Fakültesi’nde hocalığa başlayacağı sırada Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine askere alınmıştır. Çanakkale’de siperlerde ve askeri hastanede görev yapan doktorumuz, 1918’de savaşın bitmesi üzerine İstanbul’a yerleşerek Belediye Hastanesi’nde iç hastalıkları bölümünü yönetmekle görevlendirilmesine karşın, yoğunlaşan komünist faaliyetleri dolayısıyla görevinden alınmıştır. Şefik Hüsnü, o tarihten sürgünde öldüğü 1959 yılına kadar bütün yaşamını profesyonel devrimci olarak sürdürmüştür. “1951 Komünist Parti Tevkifatı” olarak yakın tarihimizde yer alan ve yüzlerce kişiyi kapsayan kıyımın uzun hapislik sürecinden sonra, sürgüne gönderildiği Manisa’da ölen Şefik Hüsnü, 1921 yılında Aydınlık, 1923’te Vazife, 1925’te Orak Çekiç, 1930’da İnkılap Yolu dergi ve gazetelerinin kuruluşu ve yayınında öncü rol almıştır. 1925 Yılında “III. Enternasyonal” grubunun Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası ve Beynelmilel İşçiler İttihadı üyeleriyle birleşmesinden doğan Türkiye Komünist Fırkası’nın genel sekreteri seçilen Şefik Hüsnü, 1928 TKP Davası’nda baş sanık olarak yargılanmış, ertesi yıl tahliye edilince yurt dışına çıkmıştır. Türkiye’ye 1939’da dönen doktorumuz, sürgünde öldüğü güne kadar parti sekreterliğini sürdürmüştür. 

İşte böyle dirençli bir insanın yurdumuzda yayımlanan ilk yazılarından oluşan kitaptır Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm. 1920’li yıllarda ortaya konan bu üstün düşünce düzeyi ise Türkiye’nin kıvancıdır.





İLGİLİ HABERLER